fa جداسازی و بررسی سینتیک رشد باکتری‌های مقاوم به جیوه در دریاچه مهارلو باکتری شناسی پزشکی Medical Bacteriology مقاله پژوهشی Original Research Article <p dir="rtl"><strong>زمینه و اهداف:</strong> جیوه از سمی ترین فلزات سنگین بوده به­طوری­که غلظت کم آن باعث مسمومیت حاد و مزمن، اختلال در بینایی،  شنوایی و سیستم عصبی می­شود. باکتری­های مناطق آلوده به جیوه از طریق فرآیند احیاء  قادر به حذف این فلز در محیط اطراف خود هستند. کلیه پساب­های خانگی، تجاری، صنعتی، بیمارستانی و کشاورزی شهر شیراز از طریق رودخانه­های خشک، پل فسا و سلامیه وارد دریاچه مهارلو شده و آن را آلوده می­کنند. از جمله آلاینده­های این دریاچه فلزات سنگین به خصوص جیوه می باشد. هدف از این مطالعه جداسازی و شناسایی باکتری های نمک دوست (هالوفیل) مقاوم به جیوه از آب و رسوبات دریاچه مهارلو و بررسی سینتیک رشد آن­ها بود.</p> <p dir="rtl"><strong>روش بررسی:</strong> نمونه برداری از آب و رسوبات سطحی 4 ایستگاه دریاچه (ورودی‌ رودخانه­های خشک، پل فسا، سلامیه و وسط دریاچه) در 4 فصل طی سال 89- 1388 انجام گردید. باکتری­های نمک دوست مقاوم به جیوه از طریق غنی سازی در محیط­های <span dir="ltr">Luria Bertani Broth</span> و <span dir="ltr"> Luria Bertani</span> <span dir="ltr">Agar</span>حاوی نمک و جیوه جداسازی و با روش <span dir="ltr">Viable Plate Count </span>شمارش شدند. سپس سینتیک رشد باکتری­های مقاوم جدا­شده در سه حالت بدون جیوه (کنترل)، حضور 5 میلی­گرم بر لیتر جیوه از ابتدا و حضور 5 میلی­گرم بر لیتر جیوه از نیمه فاز رشد لگاریتمی بررسی گردید. برای تجزیه و تحلیل آماری از آنالیز واریانس <span dir="ltr">(ANOVA)</span> و آزمون دانکن <span dir="ltr"> (Duncan)</span>استفاده شد.</p> <p dir="rtl"><strong>یافته­ ها:</strong> بیشترین تعداد باکتری مقاوم به جیوه در ایستگاه­های رودخانه خشک و پل فسا (بر حسب <span dir="ltr">CFU</span><span dir="ltr">/ml</span>یا <span dir="ltr"> (CFU/g</span>به ترتیب 10⁴×8/2 و 10³×8/375 و کمترین آن در ایستگاه وسط دریاچه (10²×7) به­دست آمد. باکتر­های <em>ویبریو</em>، <em>سیتروباکتر</em>، <em>استافیلوکوکوس</em>،<em> پروتئوس</em>،  <em>اشریشیاکلی</em> و <em>سودوموناس</em> به عنوان باکتری­های مقاوم به جیوه شناسایی شدند. ­بیشترین درصد فراوانی باکتری­های شناسایی شده در ایستگاه ها و فصول مختلف مربوط به <em>ویبریو </em>با میزان  75 درصد و کمترین آن مربوط به سیتروباکتر  با میزان 12/5 درصد بود. رشد باکتری­های <em>سیتروباکتر</em> و  <em>استافیلوکوکوس</em> در حضور جیوه از نیمه فاز رشد لگاریتمی، به شدت کاهش یافت.</p> <p dir="rtl"><strong>نتیجه گیری</strong>: باکتری­های مقاوم به جیوه نقش تعیین کننده­ای در جذب و حذف این عنصر از دریاچه مهارلو دارند. بافراهم نمودن شرایط و بستر مناسب جهت رشد این باکتری­ها می‌توان از آنها جهت سمیت زدایی و حذف جیوه از پساب کارخانجات آلوده کننده محیط زیست دریاچه مهارلو استفاده کرد.</p> <p dir="ltr"><strong>Background and Objectives:</strong> Mercury is one of the most toxic heavy metals as it cause chronic and acute toxicity, visually, hearing and neurological systems Impaired in low concentrations. Mercury polluted sites bacteria can remove this metal from their surrounding by reduction process. Domestic, commercial, industrial, hospital and agricultural effluents of Shiraz city enter to the Lake Maharloo through Khoshk, Pole Fasa and Salamiye rivers and contaminate it. Heavy metals especially mercury are among this river pollutants. Purpose of this study was isolation and identification of mercury resistant halophilic bacteria from water and sediments of Lake Maharloo and survey their growth kinetics.</p> <p dir="ltr"><strong>Materials and Methods:</strong> Sampling were done from surface water and sediments of 4 stations of the lake (entrance of Khoshk, Pole Fasa and Salamiye rivers and middle of lake) in 4 season during years 2009-2010. Mercury resistant halophilic bacteria were isolated by enriching in Luria Bertani Broth and Luria Bertani Agar media containing salt and mercury and counted by Viable Plate Count method. Afterwards their growths kinetics were surveyed in three states: without mercury (control), presence of 5 mg/l mercury from the first and presence of 5 mg/l mercury from the half of logarithmic growth phase. ANOVA and Duncan tests were used for statistical analysis.</p> <p dir="ltr"><strong>Results: </strong>The most numbers of mercury resistant bacteria were obtained by 2.8 × 10⁴ and 8.375 × 10³  (based on CFU/ml or CFU/g) from Khoshk and Pole Fasa stations respectively and the lowest numbers was from the middle of lake (7×10²). <em>Vibrio, Citrobacter, Staphylococcus, Proteus, E. Coli </em>and<em> Pseudomonas </em>were identified as mercury resistant bacteria.  The most and least abundance percentage of identified bacteria from different stations and seasons were related to <em>Vibrio</em> with 75% and <em>Citrobacter</em> with 12.5% respectively. Growth of <em>Citrobacter</em> and<em> Staphylococcus </em>declined sharply in presence of mercury from their half of logarithmic growth phase.</p> <p dir="ltr"><strong>Conclusion:</strong> Mercury resistant bacteria have determinant role in absorption and elimination of this metal from Lake Maharloo. With preparation of appropriate condition and bed for growth of these bacteria, they can be used for detoxification and mercury removal from effluents of Lake Maharloo environmental pollutant plants.</p> جیوه, دریاچه مهارلو, باکتری های نمک دوست (هالوفیل), باکتری‌های مقاوم به جیوه. Mercury, Lake Maharloo, Halophilic Bacteria, Mercury Resistant Bacteria 28 38 http://ijmm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-174&slc_lang=fa&sid=1 Kafilzadeh فرشید کفیل زاده Kafilzadeh@jia.ac.ir 10031947532846004213 10031947532846004213 Yes Department of Microbiology, Jahrom Branch, Islamic Azad University, Jahrom, Iran گروه میکروبیولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد جهرم، جهرم، ایران Aram معصومه آرام asgharsharifi@yahoo.com 10031947532846004214 10031947532846004214 No Department of Microbiology, Jahrom Branch, Islamic Azad University, Jahrom, Iran گروه میکروبیولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد جهرم، جهرم، ایران Sharifi اصغر شریفی 10031947532846004215 10031947532846004215 No دانشگاه ازاد اسلامی جهرم Naghmachi محسن نغماچی 10031947532846004216 10031947532846004216 No دانشگاه علوم پزشکی یاسوج دانشکده پزشکی مرکز تحقیقت میکروب شناسی