fa بررسی مقایسه ای اثرات ضد جهشی و ضد سرطانی گیاهان رزماری (Rosmarinus officinalis L.) و اسطوخودوس (Lavandula angustifolia Mill.)در مراحل مختلف نموی بیوتکنولوژی میکروبی Microbial Biotechnology مقاله پژوهشی Original Research Article <div align="justify" style="direction: rtl"> <b>زمینه و اهداف:</b> با شیوع بسیار زیاد سرطان در ایران و جهان نیاز به داروهایی با عوارض حانبی کمتر و اثرات درمانی بهتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. به طوری که امروزه بیش از 60 درصد ترکیبات ضد سرطانی برای درمان بیماران سرطانی از منابع گیاهی، دریایی و میکروارگانیسم ها به دست می آیند. رزماری (.<i>Rosmarinus officinalis L</i>) و اسطخودوس اسطوخودوس (.<i>Lavandula angustifolia Mill</i>) از خانواده نعنا دارای خواص درمانی گسترده همچون پیشگیری از سرطان، ممانعت از تشکیل تومور، درمان زخم و عفونت ها می باشند. در پژوهش حاضر به دلیل اهمیت گیاهان مذکور و کشت روزافزون آنها در اقلیم های متفاوت ایران به بررسی مقایسه ای اثرات ضد جهشی و ضد سرطانی این گیاهان توجه شده است. <br><b>روش بررس: </b> برای بررسی خواص ضد جهشی و ضد سرطانی این دو گیاه، گل های آنها در دو فصل تابستان و پاییز از جنوب شرق تهران، جمع آوری و در سایه، در دمای اتاق خشک شدند. عصاره متانولی و اتانولی تهیه شدند. شناسایی اثر ضد جهشی عصاره های مزبور با استفاده از باکتری سالمونلا TA100 مطابق روش ایمز انجام شد. به منظور بررسی اثر ضد سرطانی میکروزوم کبد موش S9 به نمونه مورد آزمایش اضافه شد. هر آزمایش سه بار تکرار همزمان داشت. برای شاهد مثبت از ازید سدیم و برای شاهد منفی از حلال های آلی و آب استفاده شد. میزان خاصیت ضد جهشی و ضد سرطانی با استفاده از فرمول ong محاسبه شد. <br> <b>یافته ها:</b> عصاره متانولی گل آذین رزماری در پاییز بیشترین اثر ضد سرطانی (65.95%) و ضد جهشی (63.12%) و عصاره اتانولی گل آذین اسطوخودس در تابستان کمترین اثر ضد سرطانی (22.80%) و ضد جهشی (20.88%) را نشان دادند. <br> <b>نتیجه گیری:</b> در بین گیاهان مورد آزمایش عصاره گل های رزماری به اسطوخودوس اثر بخش تر بودند. عصاره های مربوط به فصل پاییز تاثیر بیشتری داشتند. اثر ضد جهشی و ضد سرطانی عصاره های متانولی بیشتر از عصاره های اتانولی بودند. </div> <div align="justify" style="direction: ltr"> <b>Background and objectives:</b> As can VI ads through the world as well as the country of Iran, the need for medicines with fewer side effects and more efficacy has increasingly become the center of attention of researchers. Aditionally, more than 60 percent of of anti-cancer compounds for treating cancer patients is derived from herbs and micro organisms. Rosemary (<i>Rosemarinus officinalis L</i>.) and lavender (<i>Lavandula angustifolia Mill.</i>) of the mint family (Lamiaceae) posess numerous medical properties such as anti-cancer, anti-tumor and wound and infection healing qualities. Due to the importance of the above mentioned herbs and their increased cultivation in different climatic conditions all around the country of Iran, this study has focused on the anti- mutation and anti-cancer effects of them.<br><b>Material and Methods:</b> To investigate the anti-mutation and anti-cancer properties of these two herbs, their flowers were collected in summer and fall from southeast of Tehran. The specimens were dried in the room tempature, in the shade. Methanol and ethanol extracts were produced. Following AIMS protocol and through utilizing Salmonella TA100, the anti-mutation effects of the extracts were determined. To investigate the anti-cancer effect, mouse liver microsome (S9) was added to the specimen. Each test was repeated three times simaltanously. Sodium Azide was used for the positive control group and water and organic solvents were used for the negative control group. The anti-mutation and anti-carcinogenic effect was calculated using the ong equation. <br><b>Results:</b> Methanol extract of rosemary flowers was most effective in fall in terms of anti-cancer (65.95%) and anti-mutation (63.12%) properties. Ethanol extracts of lavender had minimum anti-cancer (32.80%) and anti-mutation (30.88%) effects in summer. <br><b>Conclusion: </b>Extract of rosemary flowers was more effective in comparison to that of lavender. Extract of the specimens collected in the fall was more effective, as well. Methanol extract is more effective in terms of anti-mutation and anti-cancer compared to ethanol extract. </div> مرحله زایشی، تغییرات فصلی، روش ایمز، سالمونلا Ta100، سدیم آزید generative phase, seasonal changes, AIMS protocol, Salmonella TA100, Sodium Azide 61 67 http://ijmm.ir/browse.php?a_code=A-10-1-160&slc_lang=fa&sid=1 Ahmad Majd احمد مجد Majd@tmu.ac.ir 10031947532846001005 10031947532846001005 No Department of Biological Sciences, Tarbiat Moalem University گروه زیست شناسی، دانشگاه تربیت معلوم تهران، تهران، ایران Sedigheh Mehrabian صدیقیه مهرابیان Mehrabian@tmu.ac.ir 10031947532846001006 10031947532846001006 No Department of Biological Sciences, Tarbiat Moalem University گروه زیست شناسی، دانشگاه تربیت معلوم تهران، تهران، ایران Parisa Jonoobi پریسا جنوبی Jonoubi@tmu.ac.ir 10031947532846001007 10031947532846001007 No Department of Biological Sciences, Tarbiat Moalem University گروه زیست شناسی، دانشگاه تربیت معلوم تهران، تهران، ایران Azadeh Modaresi آزاده مدرسی A.Modaresi@yahoo.com 10031947532846001008 10031947532846001008 Yes Department of Biological Sciences, Tarbiat Moalem University گروه زیست شناسی، دانشگاه تربیت معلوم تهران، تهران، ایران